۱ قال الرضا علیه ‏السلام: لا یَسْتَکْمِلُ عَبْدٌ حَقیقَةَ الایمـانِ حَتّى تَکُونَ فیهِ خِصالٌ ثـَلاثٌ: اَلتـَفـَقـُّهُ فىالدّینِ، وَ حُسْنُ التَّقْدیرِ فِى‏الْمَعیشَةِ وَالصَّبْرُ عَـلَى الرَّزایا.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: هیـچ بنده‏اى به کمال حقیقى ایمان نمى ‏رسد، تا اینکه این سه خصلت در او باشد: دین شـناسى. اندازه و برنامه‏ریزى در زندگى. شکیبایى بر سختیها و ناملایمات.

۲ وَ عَنِ الرِّضا علیه‏ السلام: اَلاْءیمـانُ هـُوَ مَعْرِفـَةٌ بِالْقـَلْبِ وَ اِقْرارٌ بِالّلِسانِ وَ عَمَلٌ بِالْأرْکانِ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: ایمان عبارت است از: شناخت قلبى، اعتراف زبانى، عمل با اعضاء وجوارح

۳ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام: اَلْمُؤمِنُ اِذا غَضِبَ لَمْ یُخْرِجْهُ غَضَبُهُ عَنْ حَقٍّ، وَ اِذا رَضِىَ لَمْ یُدْخِلْهُ رِضاهُ فى باطِلٍ، وَ اِذا قَدَرَ لَمْ یَأْخُذْ اَکْثَرَ مِنْ حَقِّهِ.

امام رضا علیه‏السلام فرمود: مؤمن، هرگاه خشمگین شود، غضبش او را از حق بیرون نمى‏برد و هرگاه خرسند شود، خوشنودیش او را به باطل نمى‏کشاند و هرگاه قدرت یابد، بیش از حق خودش بر نمى‏دارد.

۴ وَ عَن أبِى الحَسَن الرِّضا علیه‏السلام: لایُحِبُّنا کافِرٌ وَلا یُبْغِضُنا مُؤْمِنٌ، وَ مَنْ ماتَ وَهُوَ یُحِبُّنا کانَ عَلَى اللّه‏ِ حَقّا اَنْ یَبْعَثَهُ مَعَنا.

امام هشتم علیه‏ السلام فرمود: هیچ کافرى ما را دوست نمى‏ دارد و هیچ مؤمنى دشمن ما نمى‏شود. هرکس با محبّت ما اهل بیت بمیرد، بر خداوند حتمى است که او را در قیامت با ما برانگیزد.

۵ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام: اِنَّ الإمامَةَ زِمامُ الدّینِ وَ نِظامُ الْمُسْلِمینَ وَ صـَلاحُ الدُّنیـا وَ عِـزُّ الْمـُؤْمِنینَ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: امامت و رهبرى، رشته‏دارى دین و نظام بخشى مسلمانان است و مـوجب اصـلاح دنیـا و عزّت و سربلندى مؤمنان است.

۶ وَ عَنِ الرِّضا علیه‏ السلام: اِنَّ زُوّارَ قَبْرى لَأَکْرَمُ الْوُفُودِ عَلَى اللّه‏ِ یَوْمَ الْقِیامَةِ، وَ ما مِنْ مُؤْمِنٍ یَزُورُنى فَیُصیبُ وَجْهَهُ مِنَ الْماءِ اِلاّ حَرَّمَ اللّه‏ُ تَعالى جَسَدَهُ عَلَى النـّارِ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: زائران قبرم از گرامى‏ترین گروههایى‏اند که روز قیامت، بر خدا وارد مى‏شوند. هیچ مؤمنى نیست که مرا زیارت کند و در راه زیارتم بر چهره‏اش قطره آبى بچکد، مگر آنکه خداى متعال، بدن او را بر آتش دوزخ حرام مى‏کند.

۷ وَ عَنِ الرِّضا علیه‏ السلام: حـُبُّ اَوْلِیاءِ اللّه‏ِ واجِبٌ وَ کَذلِکَ بُغْضُ اَعْدائِهِمْ وَ الْبَرائَةُ مِنْهُمْ وَ مِنْ اَئِمَّتِهِمْ.

امام رضا علیه‏ السلام در نوشته خود به مأمون، فرموده است: دوستى با دوستان خدا واجب است، همچنین دشمن داشتن و بیزارى جستن از دشمنان دوستان خدا و سران آنان واجب‏است.

۸ وَ عَن أبِى الحَسَن الرِّضا علیه‏ السلام: مَنْ لَمْ یَقْدِرْ عَلى زِیارَتِنا فَلْیَزُرْ صالِحى مَوالینا یُکْتَبْ لَهُ ثَوابُ زِیارَتِنا.

از امام رضا علیه‏ السلام روایت است: هرکس نتـواند ما را زیـارت کنـد، دوستان و پیروان شایسته ما را زیارت کند، تـا پاداش زیـارت مـا برایش نوشـته شـود.

۹ سُئِلَ عَنْ خِیارِ الْعِبادِ، فَقالَ علیه‏ السلام: اَلَّذینَ اِذا اَحْسَنُوا اسْتَبْشَرُوا، وَاِذا اَساؤُوا اسْتَغْفَرُوا، وَ اِذا اُعْطُوا شَکَرُوا، وَ اِذَا ابْتَلَوْا صَبَرُوا، وَ اِذا غَضِبُوا عَفَوا.

از حضرت رضا علیه‏ السلام درباره بهترین بندگان پرسیدند. حضـرت فـرمــود: آنان که هرگاه نیکى مى‏کنند، خوشحال مى‏شوند، هرگاه بدى مى‏کنند، استغفار مى‏کنند، هرگاه چیزى به آنان داده مى‏شود، سپاس مى‏گویند، هرگاه مبتلا و گرفتار مى‏شوند، شکیبایى مى‏کنند، و هرگاه خشمگین مى‏شوند، عفو و گذشت مى‏کنند.

۱۰ اِنَّ اَبَاالحَسَنِ علیه‏ السلامسُئِلَ عَنْ اَفْضَلِ عَیْشِ الدُّنْیا، فَقالَ: سِـعَةُ الْمَنْزِلِ وَ کَثْرَةُ الْمُحِـبّینَ.

از حضرت رضا علیه‏ السلام پرسیدند: بهترین خوشى و لذّت دنیا چیست؟ فــرمـود: خـانه وسـیع و بسـیارى دوسـتان.

۱۱ وَ قالَ عَلِىُّ بنُ مُوسى علیه‏ السلام : مَنْ لَمْ یَشْکُرِ الْمُنْعِمَ مِنَ الْمَخْلُوقینَ، لَمْ یَشْکُرِ اللّه‏َ عَزَّ وَ جَلَّ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: هرکس که صاحبان نعمت و نیکى را از مردم، تشـکّر و سـپاس نـکنـد، خداى متعال را هم سپاس نکرده است.

۱۲ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام : مَـوَدَّةُ عِشْـرینَ سَنَـةً قَرابَـةٌ.

ابراهیم بن عباس مى‏ گوید شنیدم که حضرت رضا علیه ‏السلام مى‏ فرمود: دوسـتى بیست سـال، در حکم خویشاوندى است.

۱۳ وَ عَنِ الرِّضا علیه‏السلام: تُعْرَضُ عَلى رَسُولِ اللّه‏ِ عَلَیْهِ وَآلِهِ السَّلامُ اَعْمالُ اُمَّتِهِ کُلَّ صَباحٍ اَبْرارِها وَ فُجّارِها، فَاحْـذَرُوا.

از امام رضا علیه‏السلام روایت شده است: کارهاى امّت پیامبر صلى‏الله‏علیه‏و‏آله، چه نیکان و چه بدکاران، هر بامداد به محضر رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آلهگزارش و عرضه مى‏شود ، پس حذر کنید!

۱۴ وَ عَنِ الرِّضا علیه ‏السلام: لا یَجْتَمِعُ الْمالُ اِلاّ بِخِصالٍ خَمْسٍ: بِبُخْلٍ شَدیدٍ وَ اَمَلٍ طَویلٍ وَ حِرْصٍ غالِبٍ وَقطیعَةِ الرَّحِمِ وَ ایثارِ الدُّنْیا عَلَى الآخِرَةِ.

از سخنان امام رضا علیه ‏السلام: هـرگز ثروت جمع و اندوخته نمى‏گردد، مگر بـا پنـج خـصلت: بخـل شـدید، آرزوى دور و دراز، حـرصِ غالب، قطع رحـم و برگزیدن دنیا بر آخـرت.

۱۵ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام: اِجْعَلُوا لِأَنْفُسِکُمْ حَظّا مِنَ الدُّنْیا، بِاِعْطائِها ماتَشْتَهى مِنَ الْحَلالِ وَ مالَمْ یَنَلِ المُرُوَّةَ وَلاسَرَفَ فیهِ، وَاسْتَعینوُا بِذلِکَ عَلى اُمُورِالدّینِ.

امام رضا علیه ‏السلام فرمود: براى خودتـان بهره‏اى از دنیـا قرار دهـید، به اینکه خواسته ‏هاى دل را از حلال به آن بدهید، تا حدّى که مروّت را از بین نبرد و اسراف در آن نباشد، و بدین وسیله، بر کارهاى دین، کمک بجویید.

۱۶ سَمِعتُ الرِّضا علیه‏ السلام یَقُولُ: کُلَّما اَحْدَثَ الْعِبادُ مِنَ‏الذُّنُوبِ ما لَمْ یَکُونُوا یَعْمَلُونَ، اَحْدَثَ اللّه‏ُ لَهُمْ مِنَ الْبَلاءِ ما لَمْ یَکُونُوا یَعْرِفُونَ.

از عباس بن هلال شامى است که، شنیدم امام رضا علیه ‏السلام مى ‏فرمود: هـرگاه که بندگان، گناهان تازه پـدید آورنـد که قبلاً مرتکب نمى ‏شدند، خداوند بلاى تازه‏اى برایشان پیش مى‏آورد که قبلاً نمى ‏شناختند.

۱۷ وَ عَن عَلِىِّ بنِ مُوسَى الرِّضا علیه ‏السلام: ما اَفادَ عَبْدٌ فائِدَةً خَیْرا مِنْ زَوْجَةٍ صالِحَةٍ اِذا رَآها سَرَّتْهُ وَ اِذا غابَ عَنْها حَفِظَتْهُ فى نَفْسِها وَ مالِهِ.

از امام رضا علیه‏ السلام روایت است: بنده مؤمن، هیچ بهره‏اى نبرده که بهتر از همسر خوب و شایسته‏اى باشد که هنگام حضور شوهر، مایه خوشحالى او باشد و در غیاب شوهر، نگهدار ناموس و مال او باشد.

۱۸ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام: عَلَیْکَ بِطاعَةِ الأَبِ وَ بِرِّهِ وَ التَّواضُعِ وَ الخُضُوعِ وَالاْءعْظامِ وَ الاْءکْرامِ لَهُ وَ حَفْضِ الصَّوْتِ بِحَضْرَتِهِ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: بر تو باد که از پدر، فرمانبردارى کنى، به او نیکى کنى، در برابرش فروتنى و کرنش و بزرگداشت و احترام داشته باشى و صدایت را در حضور او پایین بیاورى.

۱۹ وَ قالَ أبُوالحَسَن الرِّضا علیه‏ السلام: یَنْبَغى لِلرَّجُلِ اَنْ یُوَسِّعَ عَلى عِیالِهِ لِئـَلاّ یَتَمـَنَّوْا مـَوْتـَهُ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: سزاوار است که مرد، در هزینه‏ ها و خرج ها بر خانواده خود توسعه و گشایش دهد، تا آرزوى مرگش را نداشته باشند.

۲۰ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام : اِصْحَبِ السُّلْطانَ بِالْحَذَرِ، وَ الصَّدیقَ بِالتَّواضُعِ، وَ الْعـَدُوَّ بِالْحـَذَرِ، وَ الْعامَّةَ بِالْبِشْـرِ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: با حاکم، با احتیاط همنشینى کن، با دوسـت هـمراه با تواضـع، با دشمن، همراه با هشیارى و پرهیز، و با عمـوم مـردم با خوشـرویى.

۲۱ وَ قالَ عَلِىُّ بنُ مُوسى علیه‏ السلام : عَوْنُکَ لِلضَّعیفِ مِنْ اَفْضَلِ الصَّدَقَةِ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: از بهـترین نـوع صـدقـه، یارى کردن تو نسبت به ناتوان است.

۲۲ وَ عَنِ الرِّضا علیه‏ السلام : مَـنْ فَـرَّجَ عـَنْ مُـؤمِنٍ فَرَّجَ اللّه‏ُ عَنْ قَلْبِهِ یَوْمَ الْقِیامَةِ.

از امام رضا علیه‏ السلام روایت است: کسى که گِره از کار مؤمنى بگشاید و شادش کند، خداوند هم در روز قیامت، کارِ بسته او را مى‏گشاید.

۲۳ وَ عَنِ الرِّضا علیه‏ السلام : بِرُّ الْوالِدَیْنِ واجِبٌ وَاِنْ کانا مُشْرِکَیْنِ وَ لا طاعَةَ لَهُما فى مـَعْصِیَةِ الْخـالِقِ.

در نوشته امام رضا علیه‏ السلام به مأمون آمده است: نیکى به پدر و مادر واجب است، هرچند مشرک باشند، ولى در راه معصیت آفریدگار، اطاعتى از آن دونیست.

۲۴ وَ قالَ أبُوالحَسَن الرِّضا علیه‏ السلام : یـَکُونُ الرَّجـُلُ یَصِلُ رَحِمَهُ فَیَکُونُ قَدْ بَقِىَ مِنْ عُمْرِهِ ثَلاثُ سِنینَ، فَیُصَیِّرُهَا اللّه‏ُ ثَلاثینَ سَنـَةً وَ یَفْعـَلُ اللّه‏ُ ما یَشـاءُ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: گـاهى کسى صـله رحـم مى‏ کنـد، در حالى که از عمرش سه سال باقى است. خـداونـد (بـه خـاطر ایـن عمـل) باقى ‏مانده عمر او را سى سال مى‏ کند و خــدا آنچـه بخـواهد مى ‏کنـد.

۲۵ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام : مِنْ اَخـْلاقِ الأَنْبِیاءِ التـَّنَظـُّفُ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: تمیـزى و پاکـیزگى از اخـلاق پـیامبران است.

۲۶ وَ عَنِ الرِّضا علیه‏ السلام : مَنْ حاسَبَ نَفْسَهُ رَبِحَ وَ مَنْ غَفِلَ عَنْها خَسِرَ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: هرکس به حساب خودش رسیدگى کند، سود مى ‏برد وهرکس از خود (و اعمالش) غافل شود، زیان مى‏کند.

۲۷ وَ قالَ أبُوالحَسَن الرِّضا علیه‏ السلام : ماذِئْبانِ ضارِیانِ فى غَنَمِ قَوْمٍ قَدْ تَفَرَّقَ رُعاؤُها بِاَضَرَّ فى دینِ الْمُسلِمِ مِنَ الرِّئاسَةِ.

معمر بن خلاّد، نزد آن حضرت از مردى یاد کرد و گفت او ریاست طلب است. حضرت فرمود: دو گرگ درنده در گله بى‏ چوپان، به اندازه ریاست‏طلبى در دین یک مسلمان زیانبار نیست!

۲۸ وَ قالَ عَلِىُّ بنُ مُوسَى الرِّضا علیه‏ السلام : مَنْ سَأَلَ‏اللّه‏َ التَّوفیقَ وَ لَمْ یَجْتَهِدْ، فَقـَدِاسْتـَهْزَءَ بِنـَفْسِهِ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: هرکس از خداوند، توفیق بطلبد ولى تلاش نکند، او خـود را مسـخره کـرده اسـت.

۲۹ وَ عَنِ الرِّضا علیه‏ السلام: مَنْ غابَ عَنْ اَمْرٍ فَرَضِىَ بِهِ کانَ کَـمَنْ شَهِـدَهُ وَ اَتـاهُ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: کسى که از صحنه کارى غایب باشد، اما به آن کار (چه نیک و چه بد) راضى باشد، همچون کسى‏است که در صحنه عمل حاضر بوده و آن را انجـام داده اسـت.

۳۰ وَ رُوِىَ عَنِ الرِّضا علیه‏ السلام : لاتَدَعُوا الْعَمَلَ الصّالِحَ وَ الإجْتِهادَ فى‏الْعِبادَةِ، اتِّکالاً عَلى حُبِّ آلِ محمّدٍ علیهم‏السلام.

از سخنان امام رضا علیه‏ السلام چنین روایت است: کار شایسته و کوشش در پرستش و عبادت را، تنها به اعتماد و پشت گرمىِ محبّت آل محمّد صلى‏الله‏علیه‏و‏آلهرها نکنید.

۳۱ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام : مَنْ لَقِىَ فَقـیرا مُسْلِما فَسَلَّمَ عَلَیْهِ خِلافَ سـَلامِهِ عـَلَى الأَغـْنِیاءِ لَقِىَ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ یَوْمَ‏الْقِیامَةِ وَ هـُوَ عَلَیـْهِ غـَضـْبانٌ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: هرکس مسلمان تهیدستى را دیدار کند و به او سلام دهد، اما متفاوت با سلامى که به ثروتمندان مى‏دهد، روز قیامت، خداوند را دیدار مى ‏کند، در حالى که خدا بر او خشمگین است.

۳۲ وَ قالَ أبُوالحَسَن الرِّضا علیه‏السلام: کَلامُ اللّه‏ِ لا تَـتَجاوَزُوهُ وَلاتَطْلُبُوا الْهُدى فىغَیْرِهِ فَتَضِلُّوا.

ریّان بن صلت مى‏گوید: از حضرت رضا علیه‏السلام پرسیدم: اى پسر پیامبر! درباره قرآن چه مى‏فرمایى؟ فرمود: قـرآن کلام خــداست، از آن فـراتر نـرویـد و هدایت را در غیر قرآن مجویید که گمراه مى‏شوید.

۳۳ رُوِىَ عَنِ الرِّضا علیه‏ السلام : اِعْلَمْ اَنَّهُ لا وَرَعَ اَنْفَعُ مِنْ تَجَنُّبِ مَحارِمِ اللّه‏ِ وَالْکَـفِّ عَنْ اَذَى الْمُـؤمِنِ.

از امام رضا علیه‏ السلام روایت شده است: بدان که هیچ ورع و پرهیزگارى، سودمندتر از پرهیز از حرامهاى خدا و اجتناب از اذیّت مؤمن نیست.

۳۴ وَ عَن أبِى الحَسَن علیه‏ السلام : مَنْ قَصَدَ اِلَیْهِ رَجُلٌ مِنِ اخْوانِهِ مُسْتَجیرا بِهِ فى بَعْضِ اَحْوالِهِ فَلَمْ یُجِرْهُ بَعْدَ اَنْ یَقْدِرَ عَلَیْهِ، فَقَدْ قَطَعَ وِلایَةَ اللّه‏ِ عَزَّوَجَلَّ.

از امام رضا علیه‏ السلام روایت است: کسى که یکى از برادران دینى‏اش براى کارى به او پناه آورد ولى او، با آنکه مى‏تواند، پناه ندهد و کارى برایش نکند، رشته ولایت خداى متعال را بریده است.

۳۵ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام : لَتَأمُرَنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَ لَتَنْهَنَّ عَنِ الْمُنْکَرِ، اَوْ لَـیَسْتَـعْمِلَنَّ عَلَـیْکُمْ شِـرارُکُمْ فَیَدْعُو خِیارُکُمْ فَلا یُسْتَجابُ لَهُمْ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: حتـما امر به معروف و نهى از منکر کنید، وگرنه اشرارتان بر شما مسلّط و حاکم مى‏ شوند، آنـگاه خوبانتـان هم دعـا مى ‏کنند، امّا دعـایشان مستجـاب نمى ‏شـود.

۳۶ وَ عَن أبِى الحَسَنِ الرِّضا علیه‏ السلام : اِذا کَذِبَ الوُلاةُ حُبِسَ الْمـَطَرُ، وَ اِذا جارَ السُّلْطانُ هانَتِ الدَّوْلَةُ، وَاِذا حُبِسَتِ الزَّکاةُ ماتَتِ الْمَواشى.

از امام رضا علیه‏ السلام روایت شده است: هرگاه زمامداران دروغ بگویند، خشکسالى مى‏ شود. هرگاه حاکم، ستم کند، حـکومت سست مى‏شود. و هرگاه زکات نپـردازند، چهـارپایان مى‏مـیرند.

۳۷ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام : اَلصَّغائِرُ مِنَ الذُّنـُوبِ طُـرُقٌ اِلَى الْکَبائِرِ ومَنْ لَمْ یَخَفِ اللّه‏َ فِى‏الْقَلیلِ، لَمْ یَخَفْهُ فِى‏الْکَثیرِ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: گناهان کوچک، راهى به سوى گناهان کبیره است. هر کس کـه در گنـاهان کوچـک از خــدا نترسـد، در مورد گناهان بزرگ و بسیار هم از او نمى‏ترسد.

۳۸ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام : اِنَّمَا النّاسُ رَجُلانِ: مُسْتَریحٌ بِالْمَوْتِ وَ مُسْتَراحٌ مِنهُ بِهِ.

امام رضا علیه‏ السلام هنگام عیادت از یکى از اصحابش فرمود: مردم دو دسته‏اند: یکى آنکه با مـرگ، آسـوده مى‏شود. دیگرى آنکه مردم با مرگش از دست او آسوده مى‏شوند.

۳۹ وَ قالَ الرِّضا علیه‏ السلام : اَلسَّخِىُّ یَأْکُلُ مِنْ طَعامِ النّاسِ لِیـَأْکـُلُوا مِنْ طـَعـامِهِ، وَالْبَخیلُ لایَأکُلُ مِنْ‏طَعامِ‏النّاسِ لِـئَلاّ یـَأْکـُلُوا مِنْ‏طـَعـامِهِ.

امام رضا علیه‏ السلام فرمود: بخشنده و سخاوتمند، از غذاى مردم مى‏خورد، تـا از غـذایش بخـورنـد، ولى بخیل از غذاى دیگران نمى ‏خورد، تـا از غـذاى او نخورنـد.