امام محمدباقر (علیه السلام)روایات

فرمایشات امام باقر عليه‌السلام

قالَ الاْمامُ ابوجَعْفَر محمّد بنِ عليّ باقرُ العلومِ صَلواتُ اللّه وَ سَلامُهُ عَلَيْه:

«بسم الله الرحمن الرحیم»

ابوجعفر، امام محمدباقر عليه السلام پنجمين آفتابي است که بر افق پرنور امامت، جاودانه درخشيد. زندگي پرنور و برکت آن حضرت، سراسر دانش و ارزش بود و از همين روي «باقرالعلوم»؛ يعني شکافنده دشواري‌هاي دانش و گشاينده پيچيدگي‌هاي معرفت ناميده شد.

قالَ الاْمامُ ابوجَعْفَر محمّد بنِ عليّ باقرُ العلومِ صَلواتُ اللّه وَ سَلامُهُ عَلَيْه:

1- إذا اءرَدْتَ انْ تَعْلَمَ انَّ فيکَ خَيْراً، فَانْظُرْ إ لي قَلْبِکَ فَإ نْ کانَ يُحِبُّ اهْلَ طاعَةِ اللّهِ وَ يُبْغِضُ اهْلَ مَعْصِيَتِهِ فَفيکَ خَيْرٌ؛ وَاللّهُ يُحِبُّک ، وَ إ ذا کانَ يُبْغِضُ اهْلَ طاعَةِ اللّهِ وَ يُحِبّ اهْلَ مَعْصِيَتِهِ فَلَيْسَ فيکَ خَيْرٌ؛ وَ اللّهُ يُبْغِضُکَ، وَالْمَرْءُ مَعَ مَنْ اءحَبَّ.(1)

امام فرمود: اگر خواستي بداني که در وجودت خير و خوشبختي هست يا نه، به درون خود دقت کن اگر اهل عبادت و طاعت را دوست داري و از اهل معصيت و گناه ناخوشايندي، پس در وجودت خير و سعادت وجود دارد؛ و خداوند تو را دوست مي‌دارد. ولي چنانچه از اهل طاعت و عبادت ناخوشايند باشي و به اهل معصيت عشق و علاقه ورزيدي، پس خير و خوبي در تو نباشد؛ و خداوند تو را دشمن دارد. و هر انساني با هر کسي که به او عشق و علاقه دارد، با همان محشور مي‌گردد.

************
2- قالَ عليه السلام: مَنْ کَفَّ عَنْ اعْراضِ النّاسِ اقالَهُ اللّهُ نَفْسَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ، وَمَنْ کَفَّ غَضَبَهُ عَنِ النّاسِ کَفَّ اللّهُ عَنْهُ غَضَبَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ.(2)

فرمود: هرکس دنبال هتک حرمت – ناموس و آبروي – ديگران نباشد، خداوند متعال او را در قيامت مورد عفو و بخشش قرار مي دهد؛ و هرکس غضب و خشم خود را از ديگران باز دارد، خداوند نيز خشم و غضب خود را در قيامت از او بر طرف مي سازد.

3- قالَ عليه السلام: مَنْ ثَبَتَ عَلي وِلايَتِنا فِي غِيْبَةِ قائِمِنا، اءعْطاهُ اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اَجْرَ اءلْفِ شَهيدٍ مِنْ شُهَداءِ بَدْرٍ وَ حُنَيْنٍ.(3)

فرمود: کسي که در زمان غيبت امام زمان (عجّل اللّه فرجه الشّريف ) بر ايمان و ولايت ما اهل بيت عصمت و طهارت پا برجا و ثابت بماند، خداوند متعال پاداش و ثواب هزار شهيد از شهداي جنگ بدر و حنين به او عطا مي فرمايد.

4- قالَ عليه السلام: لَوْ أ نَّ الاْ مامَ رُفِعَ مِنَ الاْ رْضِ ساعَةً، لَماجَتْ بِاءهْلِها کَما يَمُوجُ الْبَحْرُ بِاءهْلِهِ.(4)

فرمود: اگر امام و حجّت خدا لحظه اي از روي زمين و از بين افراد جامعه برداشته شود، زمين اهل خود را در خود مي بلعد و فرو مي برد همان طوري که دريا چيزهاي خود را در خود متلاطم و آشفته مي سازد.

5- قالَ عليه السلام: إنَّ جَميعَ دَوابِّ الاْ رْضِ لَتُصَلّي عَلي طالِبِ الْعِلْمِ حَتّي الْحيتانِ في الْبَحْرِ.(5)

فرمود: به درستي که تمام موجودات و جانوراان زمين و بلکه ماهيان دريا براي تحصيل کنندگان علوم – اسلامي و معارف الهي – تحيّت و درود مي فرستند.

6- قالَ عليه السلام: لَوْ اءُوتيتُ بِشابٍّ مِنْ شَبابِ الشّيعَةِ لا يَتَفَقَّهُ فِي الدّينِ، لَاءَوجَعْتُهُ.(6)

فرمود: اگر جواني از جوانان شيعه را نزد من بياورند که به مسائل دين – و زندگي – آشنا نباشد، او را تنبيه و تأ ديب خواهم کرد (تا به دنبال تحصيل مسائل دين برود).

7- قالَ عليه السلام: مَنْ اءفْتَي النّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُديً، لَعَنَتْهُ مَلائِکَةُالرَّحْمَةِ و مَلائِکَةُ الْعَذابِ، وَلَحِقَهُ وِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِفَتْياهُ.(7)

فرمود: هرکس درباره مسائل دين فتوا و نظريه اي دهد که بدون علم و اطّلاع باشد، ملائکه رحمت و ملائکه عذاب او را لعن و نفرين مي کنند و گناه عمل کننده – اگر خلاف باشد – بر عهده گوينده است.

8 – قالَ عليه السلام: الصَّلاةُ عَمُودُالدّينِ، مَثَلُها کَمَثَلِ عَمُودِ الْفِسْطاطِ، إ ذا ثَبَتَ الْعَمُودُ ثَبَتَ الاَْوْتادُ وَ الاَْطْناب ، وَ إ ذا مالَ الْعَمُودُ وَانْکَسَرَ لَمْ يَثْبُتْ وَ تَدٌ وَلاطَنَبٌ.(8)

فرمود: نماز ستون دين است و مثالش همانند تيرک و ستون خيمه مي باشد که چنانچه محکم و استوار باشد ميخ ‌ها و طناب هاي اطراف آن پا بر جا خواهد بود ولي اگر ستون سُست يا کج باشد ميخ ‌ها و طنابهاي اطراف آن نمي تواند پا برجا باشد.

9- قالَ عليه السلام: لا تَتَهاوَنْ بَصَلاتِکَ، فَإ نَّ النَّبيَّ صلّي اللّه عليه و آله و سلّم قالَ عِنْدَ مَوْتِهِ: لَيْسَ مِنّي مَنِ اسْتَخَفَّ بِصَلاتِهِ، لَيْسَ مِنّي ، مَنْ شَرِبَ مُسْکِراً لايَرِدُ عَلَيّ الْحَوْضَ، لا وَ اللّهِ.(9)

فرمود: نسبت به نماز بي‌اعتنا مباش و آن را سبک و ناچيز مشمار، همانا که پيامبر خدا هنگام وفات خود فرمود: هرکس نماز را سبک شمارد و يا مسکرات بنوشد از – امّت – من نيست و بر حوض کوثر وارد نخواهد شد.

10 – قالَ عليه السلام : بُنِيَ الاْ سْلامُ عَلي خَمْسَةِ اءشْياءٍ: عَلَي الصَّلاةِ، وَ الزَّکاةِ، وَالْحَجِّ، وَ الصَّوْمِ، وَ الْوِلايَةِ، وَ لَمْ يُنادَ بِشَيْي ءٍ مِثْلَ ما نُودِيَ لِلْوِلايَةِ.(10)

فرمود: دين مبين اسلام بر پنج پايه و اساس استوار است: نماز، زکات، خمس، حج، روزه، ولايت اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام. سپس افزود: آن مقداري که نسبت به ولايت سفارش شده است نسبت به هيچ کدام تاءکيد نگرديده است و ولايت اساس و محور تمام اعمال مي باشد.

11- قالَ عليه السلام: مَنْ دَعَا اللّهَ بِنا اءفْلَحَ، وَ مَنْ دَعاهُ بِغَيْرِنا هَلَکَ وَ اسْتَهْلَکَ.(11)

فرمود: هر که خداوند را به وسيله ما بخواند و ما را واسطه قرار دهد رستگار و موفّق خواهد شد. و کسي که غير از ما اهل بيت – عصمت و طهارت – را وسيله گرداند نااميد و هلاک خواهد گشت.

12- قالَ عليه السلام: الاْعْمالُ تُضاعَفُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ، فَأ کْثِرُوا فيها مِنَ الصَّلاةِ وَ الصَّدَقَةِ وَ الدُّعاءِ.(12)

فرمود: پاداش اعمال – بد يا خوب – در روز جمعه دو برابر ديگر روزها است، پس سعي نمائيد در اين روز نماز و صدقه و دعا بسيار انجام دهيد.

13- قالَ عليه السلام: مَنْ طَلَبَ الدُّنْيا اسْتِعْفافا عَنِ النّاسِ، وَ سَعْيا عَلي اءهْلِهِ، وَ تَعَطُّفا عَلي جارِهِ، لَقَي اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ وَجْهُهُ مِثْلُ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ.(13)

فرمود: هرکس دنيا را به جهت يکي از اين سه حالت طلب کند: بي نيازي از مردم، آسايش و رفاه خانواده و عائله‌اش، کمک و رسيدگي به همسايه‌اش. روز قيامت در حالتي محشور مي گردد و به ملاقات خداوند متعال نايل مي‌شود که صورتش همچون ماه شب چهارده، نوراني است.

14- قالَ عليه السلام: ثَلاثٌ لَمْ يَجْعَلِ اللّهُ لِاءحَدٍ فيهِنَّ رُخْضةً: اءداءُ الاْ مانَةِ إ لَي الْبِرِّ وَ الْفاجِرِ، وَ الْوَفاءُ بِالْعَهْدِ لِلْبِّرِ وَ الْفاجِرِ، وَ بِرُّ الْوالِدَيْنِ بِرَّيْنِ کانا اَوْ فاجِرَيْنِ.(11)

فرمود: خداوند سبحان در سه چيز رخصت قرار نداده است: امانت را سالم تحويل صاحبش دادن ، خواه آن که صاحبش آدم خوبي باشد يا فاجر. وفاي به عهد نسبت به هر شخصي خوب باشد يا بد. نيکي و احسان به پدر و مادر خوب باشند يا بد.

15- قالَ عليه السلام: إ نَّ الْجَنَّةَ وَ الْحُورَ لَتَشْتاقُ إلي مَنْ يَکْسَحُ الْمَسْجِدَ، اَوْ يَاءخُذُ مِنْهُ الْقَذي.(14)

فرمود: همانا بهشت و حورالعين در انتظار افرادي است که در نظافت و تميز کردن مسجد سعي و تلاش نمايند.

16- قالَ عليه السلام: إنَّما يَبْتَلِي الْمُؤمِنُ فِي الدُّنْيا عَلي قَدْرِ دينِهِ.(15)

فرمود: همانا مؤمن در اين دنيا هر مقداري که دين و ايمان داشته باشد به همان اندازه مورد امتحان و آزمايش قرار مي‌گيرد.

17- قالَ عليه السلام: لايَکُونُ الْعَبْدُ عابِدا لِلّهِ حَقَّ عِبادَتِهِ حَتّي يَنْقَطِعَ عَنِ الْخَلْقِ کُلِّهِمْ، فَحينَئِذٍ يَقُولُ: هذا خالِصٌ لي، فَيَقْبَلُهُ بِکَرَمِهِ.(14)

فرمود: کسي به بندگي و ستايش گر حقيقي در برابر خداوند نمي رسد مگر آن که از تمام افراد قطع اميد کند و تنها اميدش خداي يکتا باشد. در يک چنين حالتي خداوند گويد: اين عمل خالصانه براي من است و آن را مورد قبول و عنايت خود قرار مي‌دهد.

18- قالَ عليه السلام: اُقْسِمُ بِاللّهِ وَ هُوَ حَقُّ، مافَتَحَ رَجُلٌ عَلي نَفْسِهِ بابَ الْمَسْاءلَةِ إلاّ فَتَحَ اللّهُ عَلَيْهِ بابَ فَقْرٍ.(16)

فرمود: سوگند به خدائي که بر حقّ است، چنانچه شخصي در موردي، تقاضاي خود را به يکي از هم نوعان خود بگويد و بدون توجّه به خداوند متعال درخواست کمک نمايد، خداوند دري از درهاي فقر و تنگ دستي را بر او بگشايد.

19- قالَ عليه السلام: مَنْ قَضي مُسْلِما حاجَتَهُ، قالَ اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: ثَوابُکَ عَلَيَّ وَلا اَرْضي لَکَ ثَوابا دُونَ الْجَنَّةِ.(17)

فرمود: هرکس حاجتي را براي مسلماني برآورده کند و گره از مشگلش بگشايد، خداوند متعال به او خطاب کند: ثواب و پاداش تو بر عهده من خواهد بود و غير از بهشت چيز ديگري لايق تو نخواهد بود.

20- قالَ عليه السلام: إنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ اءَوْحي إلي شُعَيْبٍ النَّبي صلي الله عليه و آله: إنّي مُعَذِّبٌ مِنْ قَوْمِکَ مِائَةَ اءلْفٍ، اءرْبَعينَ اءلْفا مِنْ شِرارِهِمْ وَ سِتّينَ اءلْفا من خِيارِهِمْ. فقال: يا رَبِّ هؤُلاءِ الاْشْرار فَما بالُ الاْ خْيار؟ فَاءوحيَ اللّهُ إ لَيْهِ: إ نَّهُمْ داهَنُوا اءهْلَ الْمَعاصي وَ لَمْ يَغْضِبُوا لِغَضَبي.(18)

فرمود: همانا خداوند متعال، براي حضرت شعيب عليه السلام وحي فرستاد: من از قوم تو يکصد هزار نفر را عذاب و هلاک مي نمايم که شصت هزار نفر ايشان، اشرار و چهل هزار نفر ديگرشان از خوبان و عبادت کنندگان خواهند بود. حضرت شعيب عليه السلام سؤ ال نمود: اشرار که مستحقّ عذاب هستند ولي خوبان را چرا عذاب مي نمائي؟ خداوند وحي نمود: به جهت آن که اين افراد، نسبت به گناهکاران بي تفاوت بوده و با ايشان سازش مي کردند.

*********************

1-اصول کافي : ج 2، ص 103، ح 11، وسائل الشّيعة : ج 16، ص 183، ح 1.
2- کتاب الزّهد: ص 1، ح 9.
3- إ ثبات الهداة : ج 3، ص 467.
4- اصول کافي : ج 1، ص 179، ح 12.
5- بحارالا نوار: ج 1، ص 137، ح 31.
6- محاسن برقي : ج 1، ص 228.
7- اصول کافي : ج 1، ص 42، ح 3، و مستدرک الوسائل : ج 17، ص 244.
8- وسائل الشيعه : ج 4، ص 27، ح 4424.
9- وسائل الشّيعة : ج 4، ص 23، ح 4413.
10- وسائل الشّيعة : ج 1، ص 18، ح 10.
11- اءمالي شيخ طوسي : ج 1، ص 175.
12- مستدرک الوسائل : ج 6، ص 64، ح 15.
11- وسائل الشّيعة : ج 17، ص 21، ح 5.
12- وسائل الشّيعه : ج 21، ص 490، ح 3.
13- مستدرک الوسائل : ج 3، ص 385.
14- تنبيه الخواطر، معروف به مجموعة ورّام : ص 523، بحارالا نوار: ج 67، ص 210، ح 12، به نقل از کافي .
15- تنبيه الخواطر، معروف به مجموعة ورّام : ص 427، بحارالا نوار: ج 70، ص 111، ح 14 .
16- عدّة الداعي : ص 99، س 15.
17- مستدرک الوسائل : ج 12، ص 402، ح 6.
18- الجواهرالسنّية : ص 28، بحارالا نوار: ج 12، ص 386، ح 12، به نقل از کافي .

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا